02 363 12 11

Iodiumcontrast en diabetes

Problematiek:

Bij suikerziekte rijzen er drie problemen:

  • Bij sommige onderzoeken moet de patiënt nuchter zijn, wat een risico kan inhouden op hypoglykemie
  • Injectie van contrastmiddel kan nierinsufficiëntie veroorzaken of een bestaande nierinsufficiëntie verergeren. Diabetes is een risicofactor voor optreden van contrastnefropathie
  • Risico op melkzuuracidose bij diabetespatiënten die worden behandeld met metformine en een acute nierinsufficiëntie door contrastnefropathie ontwikkelen.

Algemene aanbevelingen:

  • Recent serumcreatininine (< 3 maanden oud) voor raming van de creatinineklaring
  • Gebruik van laag osmolaire contraststof
  • Vochttoediening: zie nierinsufficiëntie

Behandeling met insuline:

  • De behandeling met insuline moet niet onderbroken worden. Te lang nuchter zijn moet best vermeden worden. Eventueel dient een glucose perfusie aangelegd te worden, tot het hernemen van de normale voeding. Het geplande onderzoek moet zo vlug mogelijk gerealiseerd worden.

Behandeling met metformine

(Glucophage, Metformine, Metformax en combinatiepreparaten die metformine bevatten: Eucreas, Glucovance en Janumet)

  • Metformine kan melkzuuracidose veroorzaken. Die zeer zeldzame, maar ernstige complicatie doet zich vrijwel alleen voor bij patiënten met nierinsufficiëntie. Het risico op melkzuuracidose kan dus ook stijgen in geval van contrastnefropathie met achteruitgang van de nierfunctie en daarom moeten enkele voorzorgen worden genomen. Op zichzelf is metformine echter niet nefrotoxisch en een behandeling met metformine is op zichzelf geen contra-indicatie voor toediening van een jodiumhoudende contraststof.
  • Er is veel discussie over de vraag of metformine bij alle diabetespatiënten moet worden stopgezet voor toediening van jodiumcontraststof dan wel alleen bij patiënten met een voorafbestaande nierinsufficiëntie. Ook is er discussie over de vraag wanneer metformine in voorkomend geval moet worden onderbroken (tijdens het onderzoek of 48 uur op voorhand?). Het risico bij patiënten die voor het röntgenonderzoek een normale nierfunctie hebben, is uiterst laag.
  • Minimum minimorum:
    -  elke situatie apart beoordelen  
    -  indien normale nierfunctie hoeft metformine niet te worden onderbroken. Als echter een contrastnefropathie optreedt, moet metformine tijdelijk worden onderbroken
    -  patiënten met nierinsufficiëntie (creatinineklaring < 45 ml/min): metformine stopzetten de dag van het onderzoek of 48 uur op voorhand en pas hervatten 2-3 dagen na het onderzoek ALS de nierfunctie stabiel blijft

Patiënten behandeld met orale antidiabetica, andere dan metformine

  • Andere producten dienen niet onderbroken te worden
  • Bij nierinsufficiëntie: zie nierinsufficiëntie